Sveti Stefan

Jednym z najbardziej ikonicznych obrazów kojarzonych z Czarnogórą jest maleńka wysepka Sveti Stefan. Ta niezwykle malownicza wyspa leży na skalistym występie i jest połączona z lądem wąskim przesmykiem, który łukiem otacza dwie idealnie ukształtowane piaszczyste plaże. Niegdyś była luksusowym kurortem, a obecnie jest własnością i pozostaje pod zarządem Aman Resorts. Ma fascynującą historię.

Historia tej wysepki sięga XV wieku, kiedy osmańscy Turcy szykowali się do podboju Adriatyku. Plemię Paštrovići, składające się z 12 rodzin, zbudowało w 1442 roku twierdzę, gdy wyspa była zamieszkana przez pierwszych osadników. Twierdzę otoczono murami, aby rodziny z okolicznych wiosek mogły schronić się przed Turkami i piratami. Gdy Turcy ruszyli na podbój Kotoru, Paštrovići pospieszyli z pomocą i stanęli w obronie miasta. Podczas kolejnego ataku Paštrovići zdobyli tureckie statki, a z łupów zbudowano fort, w którym każdemu z 12 miejscowych plemion przypadł jeden dom. Fort otrzymał nazwę Sveti Stefan (Święty Stefan), od wezwania kościoła św. Stefana (poświęconego arcybiskupowi Stefanowi Pierworodnemu).

Twierdza Sveti Stefan przeżywała rozkwit w pierwszej połowie XIX wieku, gdy dzięki dogodnemu położeniu stała się centrum handlowym i komunikacyjnym Paštrovićów. Miała duże znaczenie strategiczne i handlowe w czasach Republiki Weneckiej oraz w handlu z Wenecją. Jednak pod koniec XIX i na początku XX wieku szybko straciła zarówno swoją siłę gospodarczą, jak i znaczenie. Wielu mieszkańców (głównie rodzin rybackich) wyjechało. Adaptację i renowację opuszczonych domów rozpoczęto w 1954 roku, a już w 1957 roku przekształcono je w wyjątkowe miasteczko-hotel — najbardziej atrakcyjny i luksusowy kompleks hotelowy nad Adriatykiem i Morzem Śródziemnym, przeznaczony dla turystyki na najwyższym poziomie. Renowację przeprowadzono fachowo, dzięki czemu z zewnątrz budynki wyglądały dokładnie tak jak wcześniej, a ich wnętrza bogato urządzono i przekształcono w luksusowe apartamenty.

W latach 70. XX wieku Sveti Stefan zasłynęło jako miejsce przyciągające światową śmietankę towarzyską, a także gwiazdy Hollywood, w tym Sofię Loren, Richarda Burtona, Elizabeth Taylor i wielu innych. Do lat 90. XX wieku pozostawało najbardziej ekskluzywnym kurortem na wybrzeżu Czarnogóry, kiedy to popadło w ruinę w okresie rozpadu federacji jugosłowiańskiej. Dziś jest częścią Czarnogóry i znajduje się na terenie gminy Budva. 

Na początku 2007 roku Aman Resorts, operator luksusowych kurortów z siedzibą w Singapurze, wygrał przetarg na dzierżawę Sveti Stefan, a także kurortów Miločer i Kraljičina na okres 30 lat. Wyspa została następnie zamknięta i rozpoczęto zakrojone na szeroką skalę prace renowacyjne. Sveti Stefan ponownie otwarto i uroczyście zainaugurowano w 2010 roku koncertem włoskiego tenora Andrei Bocellego. Obiekt obejmuje obecnie dwa kilometry wybrzeża, w tym piaszczyste plaże Sveti Stefan, plażę Miločer oraz słynną plażę Queens. Z Aman Sveti Stefan roztaczają się zapierające dech w piersiach widoki na morze, zatokę i najbardziej znany odcinek wybrzeża Czarnogóry. Pod zarządem Aman obiekt obejmuje obecnie także dawną letnią rezydencję królowej, z widokiem na wyspę z głównej zatoki. Rezydencję przekształcono w luksusowy hotel Miločer z ośmioma apartamentami.

Sveti Stefan wciąż pozostaje jednym z ulubionych miejsc wypoczynku wielu znanych gwiazd, w tym aktorów, piosenkarzy, sportowców i innych. To także idealne miejsce na bajkowe śluby, dla tych, którzy planują pobrać się w luksusie i przepychu. W 2014 roku słynny tenisista Novak Đokovićpowiedział w Sveti Stefan „tak”, podziwiając wraz z gośćmi widok na Adriatyk.

Pržno 

Choć dostęp do prywatnej wyspy-kurortu jest ograniczony, Sveti Stefan i okolica, w tym Pržno (mała wioska rybacka z piękną zatoczką), są warte odwiedzenia. Jest tu kilka publicznych plaż — na przykład plaża w Pržnie to obowiązkowy punkt programu, zwłaszcza poza szczytem sezonu. Plaża po lewej stronie grobli (Kings Beach) jest bezpłatna, natomiast ta po prawej (Queens Beach) jest dostępna wyłącznie dla gości hotelu.

Pržno zasługuje na szczególną uwagę. Ta niewielka, spokojna miejscowość wypoczynkowa, położona zaledwie kilometr od Sveti Stefan i otoczona pagórkowatymi gajami oliwnymi oraz lasami cedrowymi, zachowała atmosferę tradycyjnej wioski rybackiej. Słynie z restauracji serwujących owoce morza; w szczycie sezonu jest tu dość gwarno i tętni życiem, ale rzadko bywa tłoczno. Wzdłuż zatoczki znajduje się kilka nieformalnych barów i restauracji.
 
Co robić: