Skadarmeer

Het Skadarmeer, ongeveer 25 km ten zuiden van de hoofdstad Podgorica, is het grootste meer van de Balkan en een van de grootste vogelreservaten van Europa. Het heeft een bijna magische uitstraling, met oude dorpjes en kloosters verspreid langs de oever, terwijl het ondiepe blauwe water van het meer de talloze kleuren van de vegetatie weerspiegelt die in de zomerse hittegolven glinsteren.

Het meer is op het langste punt ongeveer 44 km lang, 14 km breed en gemiddeld 6 m diep. Het wordt gevoed door water uit de rivier de Morača en door talrijke bronnen in de karstbodem. Twee derde van het meer ligt in Montenegro en het resterende derde deel in Albanië. Het Montenegrijnse deel van het meer en de omliggende omgeving werden in 1983 uitgeroepen tot nationaal park. De noordelijke en oostelijke oevers, waar het meer ondieper is dan elders, worden gekenmerkt door uitgestrekte moerasgebieden die in de lente uitbundig begroeid raken met witte en gele waterlelies, rietvelden en dichte groepen wilgen.

Hier liggen ook de twee belangrijkste nederzettingen aan het meer: Vranjina, met een indrukwekkend bezoekerscentrum, en Virpazar, een klein vissersdorp met een aantal fijne accommodaties en restaurants. De westelijke oever is daarentegen afgelegener. Deze is bezaaid met rotsachtige eilandjes en diep ingesneden baaien en herbergt ook de belangrijkste culturele monumenten van het meer: verschillende kloosters op eilanden.

Als je vanuit Podgorica naar het zuiden reist, is Vranjina de eerste nederzetting aan het meer van enige omvang. Dit kleine vissersdorp is ook de locatie van het belangrijkste bezoekerscentrum (dagelijks geopend van mei tot september, van 8.00 tot 18.00 uur; van oktober tot april maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 16.00 uur). Het ligt aan het begin van de damweg die de noordwestelijke hoek van het meer doorsnijdt. Naast een levendige multimediapresentatie van 15 minuten (in het Engels) over het Skadarmeer zijn er tentoonstellingen over alle vijf nationale parken van het land. Je kunt hier ook handige kaarten en folders ophalen, en het personeel kan accommodaties aan de westelijke oever van het meer voor je boeken.

Onder het bezoekerscentrum, met uitzicht over het meer, ligt restaurant Jezero. Het serveert vis uit het meer en de zee, bereid naar keuze, en heeft een serreachtig interieur en een zomerterras. Het is een geweldige plek om te eten, vooral in het zomerseizoen. Naast het bezoekerscentrum bevindt zich ook een grote wijnwinkel (dagelijks geopend van 10.00 tot 18.00 uur), waar de beste wijnen uit de regio worden verkocht, zoals Vranac en Krstač. Op de parkeerplaats, naast het bezoekerscentrum, is het altijd een drukte van belang: lokale bewoners en touroperators bieden er boottochten op het meer aan. Er zijn allerlei mogelijkheden: je kunt bijvoorbeeld anderhalf uur met een motorboot en gids meevaren, kiezen voor een grotere gedeelde boot, een roeiboot of een kano. Zabes Holidays is onze favoriete aanbieder van boottochten, met een professioneel team en een mooie vloot. Ze spreken bovendien uitstekend Engels.

Als belangrijkste nederzetting aan het meer heeft Virpazar de ruimste keuze aan eet- en slaapgelegenheden en een eigen treinstation, ongeveer 800 meter ten oosten van het dorp. Accommodaties bevinden zich in het hart van dit charmante dorp en het aanbod is ruim: van hotels tot particuliere accommodaties en hostels. Wandel door het dorp en geniet van een goede lunch voordat je de smalle weg naar de westelijke oever neemt. Als je belangstelling hebt, zijn er een paar prachtige pensions die zijn gerenoveerd en een geweldige keuze vormen voor je verblijf in dit nationale park. Een daarvan is Villa Miela.

Reis zuidwaarts door Virpazar en je komt bij de afgelegen, rotsachtige westelijke oever van het Skadarmeer, het meest boeiende deel van het meer. Hiervoor heb je eigen vervoer nodig; de weg is smal, bochtig en vaak steil. Neem de linker zijweg uit Virpazar en klim 4 km gestaag langs de grens van het park. Je komt dan aan in Godinje, een kleine nederzetting met een uniek aaneengesloten complex van huizen, met doorgangen en tunnels ertussen — naar verluidt gebouwd om aan de Ottomanen te ontkomen. Verderop klim je nog hoger, waarna je afdaalt naar het plaatsje Murici aan het meer, met een prachtig kiezelstrand. Hier vind je ook een tweede bezoekerscentrum (dagelijks geopend van mei tot september, van 9.00 tot 17.00 uur). Er is ook accommodatie in de vorm van enkele houten bungalows, een kleine camping en een groot restaurant waar eenvoudige grill- en visgerechten worden geserveerd.

Vlak voor de kust liggen drie kloosters. Het laat-14e-eeuwse Beška-klooster ligt tegenover het strand van Murici. Het Starcevo-klooster werd gesticht in 1377 en ten zuiden daarvan ligt het Moracnik-klooster, gebouwd in de 15e eeuw en gebruikt als verdedigingswerk tegen de Turken. Informeer bij het bezoekerscentrum naar boottochten om de kloosters te bezoeken. De kosten van een boottocht verschillen afhankelijk van de grootte van de boot en het aantal personen, maar je kunt een mooie aanbieding vinden voor ongeveer € 10-15 per persoon. 

Vanuit Murici buigt de weg landinwaarts, door het landschap met stenen muren en grote grijze rotsblokken, richting de Albanese grens. Daarna maakt hij een scherpe bocht en daalt af naar Ulcinj.

Weinig plaatsen kunnen tippen aan het Skadarmeer wat betreft de enorme verscheidenheid aan vogels. Door de overvloed aan voedsel en het gunstige mediterrane klimaat worden vogels naar het meer aangetrokken. Er zijn hier meer dan 280 vogelsoorten waargenomen, waaronder enkele zeldzame en bijzondere soorten. Ook komen er grote aantallen grote zilverreigers, aalscholvers, zwarte ibissen, blauwe reigers, arenden en trappen voor. Rond het meer liggen in totaal vijf ornithologische reservaten. Een daarvan, Panceva Oka, halverwege de oostelijke oever, is de belangrijkste broedplaats voor kroeskoppelikanen, een van de grootste trekpleisters van het meer en een van de zeldzaamste vogels om in Europa te zien.

Het meer biedt ook volop mogelijkheden om te vissen; het seizoen loopt van juni tot half maart. Vergunningen (€ 5 per dag) zijn verkrijgbaar bij het belangrijkste bezoekerscentrum in Vranjina. Tussen mei en september, wanneer lichte wind over het meer waait, kun je ook windsurfen. Aan de oevers van het meer vind je verhuurders met alle benodigde uitrusting.